Majątek firmy, jako coś czym możesz dowolnie dysponować, jednoznacznie wskazuje na swój aktywny udział w procesach gospodarczych i nazywany jest aktywami, natomiast część bilansu wskazująca na źródła pochodzenia majątku to pasywa. Można to sobie wytłumaczyć w ten sposób, że część pasywna (bierna) powołuje do życia część aktywną (czynną).

Z przedstawionego opisu wywnioskowałeś już zapewne, że bilans jest zestawieniem statycznym. Tak jest faktycznie, ponieważ dla  przedstawienia w pełni wiarygodnego obrazu przedsiębiorstwa bilans sporządzany jest  na konkretny moment w czasie. Gdyby poszczególne składowe  ujmować w wartości  z różnych okresów ,obraz ten uległby zniekształceniu. Warto oczywiście poznać stan firmy w różnych okresach, toteż dla prześledzenia zmian, jakim podlegają aktywa i pasywa,  w praktyce stosuje się  formę bilansu składającego się dwóch kolumn, z których jedna zawiera dane bieżące, a druga dane historyczne.

Jako zestawienie majątku i źródeł jego pochodzenia bilans funkcjonuje zapewne od czasu, w którym wypracowano podstawowe zasady prowadzenia księgowości a szerokie zastosowanie wymusiło pewną unifikację, co zwiększa jego wartość porównawczą.

Zważywszy, że  jest on odzwiercieleniem konkretnych składników majątku, dla pełnej czytelności i przejrzystości stosuje się też bardzo jasne reguły klasyfikacji i grupowania tych składników.  Reguły te również zostały sformalizowane.